Historie

 

Jigiro Kano

kano1Judo is ontwikkeld door Jigoro Kano. Op 28 oktober 1860 werd te Mikage (nabij de havenstad Kobe) meester Jigoro Kano geboren.

Hij was de derde zoon van Jirosaku Mareshiba Kano. Met zijn familie verhuisde hij in 1871 naar Tokio waar hij op zeventienjarige leeftijd filosofie, economie en politieke wetenschappen ging studeren aan de keizerlijke universiteit. Later werd hij leraar aan de school voor edelen (Gakushuin) en bekleedde enkele hoge staatsposten. Jigoro Kano was klein van stuk en woog amper 48 Kg. Om zijn lichaam te sterken beoefende hij verschillende sporten zoals roeien, gymnastiek en honkbal. Deze sporten uit de Westerse cultuur genoten toen veelbelangstelling van studenten en professoren. Omdat Kano veel fysieke kracht te kort kwam werd hij vaak verslagen. Jigoro ging op zoek naar een middel om zijn lichaam te sterken. Hij had horen zeggen dat door het gebruik van Jiu Jitsu het voor een zwakkere het mogelijk was een sterkere te overwinnen. Een oude Jiu Jitsu meester en vriend van de familie (Teinosuke Yagi) bracht Jigoro in contact met het Jiu Jitsu. Zo kwam Jigoro Kano terecht bij Hachinosuke Fukuda van de Tenshin Sin'yo Ryu te Tokio. Om uit te leggen hoe een techniek werkte had meester Fukuda zijn eigen methode: Hij gaf niet veel uitleg maar wierp zijn leerlingen gewoon. Het gevolg hiervan was dat Jigoro steeds onder de pleisters zat, wat hem op de universiteit de bijnaam gaf van bansoku, de pleister.budosport_1ste_school

In 1879 overleed Fukuda en Kano erfde zijn densho's, de geheime schriften waarin alle technieken van de meesterK werden opgeschreven. Daarop ging Kano in de leer bij een andere meester van de Tenshin Sin'yo Ryu, sensei Iso. Deze stierf echter na zeer korte tijd zodat Kano opnieuw op zoek moest naar een andere leermeester.Kano was echter zeer leergierig en in winkeltjes van tweedehands boeken kocht hij vaak nog andere densho's voor belachelijk lage prijzen. Al zoekende kwam hij in contact met meester Tsunetoshi Ikubo van de Kito Ryu. Deze meester onderwees Kano iets wat hij nog nooit had gezien:
het gevecht in een wapenuitrusting. Meester Ikubo ging Kano steeds meer zien als een vriend en nog gedurende zijn leven schonk hij hem alle manuscripten van de Kito Ryu. Uit respect voor deze meester nam Kano later het klassieke Koshiki no kata in zijn geheel over. Verder vervolmaakte Jigoro Kano zich door een studie van de geschriften van andere Jiu Jitsu scholen en door het bestuderen van buitenlandse werken over lichamelijke opvoeding. Vervolgens ging Kano les geven in Jiu Jitsu en in Ken Jitsu aan het instituut voor opvoeding van het ministerie. Hij gebruikte alle kennis die hij had opgedaan in de Tenshin Sin'yo Ryu, de Shibukawa Ryu, de Toda Ryu, de Sekiguchi Ryu en de Kito Ryu. In 1880 veranderde hij voor het eerste de naam van Kano Jiu jiutsu in judo. Hij bouwde zijn eigen systeem op en zorgde ervoor dat veel aandacht werd besteed aan het geestelijke aspect.

kano19In 1882 opende meester Jigoro Kano, op 21 jarige leeftijd zijn eigen school onder de naam van Kodokan Judo (school tot het onderricht van de zachte weg).Hij startte in een kleine ruimte in de Eishoji tempel met vier leerlingen en twaalf rijststro matten (tatami's). Deze kleine boeddhistische tempel staat er nog steeds. Er vlak buiten staat een gedenksteen waarop staat dat op deze plaats de eerste dojo gevestigd was. Gedurende deze periode lagen de trainingen niet vast: als Kano 's avonds thuis kwam van het instituut waar hij les gaf, begon hij te studeren. Hij gaf training wanneer het hem uitkwam. Op zondag waren er trainingen die soms tot 12 uur 's nachts doorgingen. Tsunetoshi Ikubo kwam regelmatig om enkele malen per week les te geven. Ikubo had een zeer goede techniek en vond vaak zwakke plekken in Kano's verdediging, toch kon Kano hem steeds vaker werpen met zijn specialiteit: Harai goshi en Uki goshi. Met opzet had Jigoro Kano "Jitsu" niet gebruikt maar "Do", zo onderwees hij geen Jiu Jitsu maar Judo (Jiu of Ju is het principe, Jitsu is de kunst en Do is de weg).kano20

Kodokan kwam erbij omdat de naam Judo reeds door een andere Jitsu school was gebruikt. Na een moeilijke start en minachting van andere Jitsu scholen brak Kodokan Judo door in 1886. Dat jaar richtte de hoofdstedelijke politie van Tokio een tournooi in. Hieraan namen 15 Judoka's van meester Kano en 15 Jitsuka's van meester Totsuka deel. Het werd een 13-0 overwinning voor de Kodokan. De suprematie van Kodokan Judo was bewezen en de sport verspreidde zich over heel Japan en later over de gehele wereld.

In 1887 kwam de technische zijde van het Judo tot voltooiing terwijl de spirituele fase zijn volmaking kreeg in 1922 met twee spreuken: Seiroku Zen'yo (maximale doeltreffendheid bij een minimum aan inspanning) en Jita Kyoei (voorspoed en algemeen welzijn). Na een vergadering met het Internationaal Olympisch Comit√© te Ca√Įro, overleed meester Jigoro Kano op het stoomschip "Hikawa Maru" op 4 Mei 1938 aan de gevolgen van een longontsteking.

 

Regels en puntentelling
ippon IPPON is de hoogste score bij het judo, namelijk 10 punten. Als een judoka een ippon scoort betekent dat meteen het einde van de wedstrijd. Een judoka kan op de volgende manieren een ippon scoren:
Als een judoka zijn wedstrijdpartner gecontroleerd en met aanzienlijke kracht en snelheid werpt. Uke moet daarbij grotendeels op de rug geworpen worden. Als een judoka zijn wedstrijdpartner gedurende 25 seconden na de aankondiging osae-komi zo vasthoudt, dat hij zich hier niet uit kan bevrijden. Als een judoka opgeeft door met zijn hand of voet 2 of meer keer af te kloppen bij voorkeur op het lichaam van de wedstrijdpartner. Meestal gebeurt dit tijdens een houdgreep, armklem of verwurging. Als een judoka wordt uitgeschakeld door het resultaat van een toegepaste controletechniek (uitsluitend bij senioren) of wanneer Uke afklopt vanwege deze techniek. Door deze regel mogen scheidsrechters niet meer zelf ingrijpen wanneer zij denken dat een verwurging of aanklem voldoende is aangezet en het resultaat daardoor voldoende duidelijk is. Als √©√©n van de twee judoka's een hansoku-make -bestraffing krijgt, wordt de andere judoka automatisch tot winnaar (met ippon) uitgeroepen.
waza_ari

WAZA- ARI is de score onder ippon, een score van 7 punten. Er kan op de volgende manieren een wazari (Een 'bijna ippon'-score) gescoord worden:

Als een judoka zijn wedstrijdpartner onder controle heeft geworpen en die werptechniek net niet voldoende is voor een ippon. Bijvoorbeeld als de werptechniek minder snel of minder krachtig werd uitgevoerd, of dat de vallende judoka niet voor het grootste gedeelte of zijn rug belandde. Als een judoka zijn wedstrijdpartner gedurende 20 seconden of meer, maar minder dan 25 seconden na de aankondiging osae-komi zo vast houdt, dat hij zich hier niet uit kan bevrijden. Als een judoka wordt bestraft met een 3e shido, krijgt zijn wedstrijdpartner direct een waza-ari waardering op het scorebord.

waza_ari_awasete_ippon

WAZA ARI AWASETE IPPON (een tweede waza-ari ) score die automatisch ippon betekent. Het betekent dat twee waza-ari's √©√©n ippon maken.

yuko YUKO is een score onder een wazari en is een score van 5 punten waard. Het aantal yuko's dat gescoord kan worden is onbeperkt. Tijdens een wedstrijd kan een judoka 3 yuko's hebben gescoord, heeft zijn tegenstander een wazari gescoord, dan zal de judoka met de wazari winnen. De hoogte van de score is belangrijker dan het aantal. Een judoka kan op de volgende manieren een yuko scoren:
Als een judoka zijn wedstrijdpartner onder controle heeft geworpen, maar de techniek twee van de 3 voorwaarden mist die door een ippon waardering gelden, bijvoorbeeld: 
De techniek mist voor het grootste gedeelte de voorwaarde 'grotendeels op de rug' en ook √©√©n van de voorwaarden snelheid of kracht. Als een judoka zijn wedstrijdpartner gedurende 15 seconden of meer, maar minder dan 20 seconden na de aankondiging osae-komi zo vasthoudt dat hij zich hier niet uit kan bevrijden. Als een judoka wordt bestraft met een 2e shido krijgt zijn wedstrijdpartner direct een yuko waardering op het scorebord. Alle aangekondigde yuko waarderingen worden op het scorebord  aangegeven.E√©n waza-ari waardering heeft meer waarde dan iedere verzameling.
matte

De scheidsrechter steekt zijn hand recht naar voren en roept hierbij MATT√Č. Als de scheidsrechter dit teken geeft dienen de judoka's te stoppen en terug te keren naar hun plaats. De scheidrechter geeft dit teken als er enige tijd niets in de wedstrijd gebeurd, of als 1 van de judoka's een verboden handeling uitvoert.

shido

Dit betekent STRAF. Als een judoka  tweemaal wordt bestraft met een shido (spreek uit:sjiedo), krijgt zijn wedstrijdpartner direct een Yuko - waardering op het scorebord.

osae-komi

Als een judoka zijn tegenstander in een houdgreep vast heeft, geeft de scheidrechter dat aan door zijn arm schuin naar voren te steken en roept OSAE-KOMI . De scheidsrechter houdt dit teken circa 4 a 5 seconden

hiki_wake

Wanneer een wedstrijd in een gelijkspel is ge√ęindigd geeft de scheidrechter dit teken aan en roept : Hiki Wake Wanneer aan de eind van een wedstrijd de stand gelijk is, beslissen de scheidrechters wie er gewonnen heeft.

hantei

De scheidsrechters hebben allen een rode (of blauwe) en witte vlag. De hoofdscheidsrechter houdt de vlaggetjes recht voor zich. Op het moment dat de hoofdscheidsrechter HANTEI roept, steken de de drie scheidsrechters elke een gekleurd vlag omhoog. De judoka's die de meeste vlaggetjes krijgt, wint.

toketa

Wanneer een houdgreep verbroken wordt, geeft de scheidrechter dit aan met dit teken

winnaar aanwijzen

De scheidsrechter wijst de winnaar aan.

pak_aantrekken

Dit betekent dat de scheidsrechter tegen de judoka's het gebaar geeft dat ze hun judo pak goed moet doen en de band obi pak goed trekken

hajime

Hajime (beginnen) dit zegt de scheidsrechter aan het begin van de wedstrijd en na een matté. Hierbij maakt de scheidrechter geen gebaar.

matte

Matté (buiten de mat). Wanneer 1 van de judoka's met een lichaamsdeel buiten de rode mat komt, geeft de hoek scheidsrechter dit aan door met zijn arm van links naar rechts langs de rand van de mat te bewegen. De hoofdscheidsrechter zal in dat geval matté (stoppen) roepen (zie afbeelding).

sonnemama

Sonemama en Yoshi Wanneer tijdens een houdgreep gestopt moet worden, door bijvoorbeeld een blessure van de tegenstander, raakt de scheidsrechter beide judoka's aan en dient men na de behandeling in dezelfde positie te gaan liggen.
Wanneer er een sonemama situatie is geweest, raakt de scheidrechters wederom beide judoka's aan en roept yoshi . Beide judoka's mogen nu verder gaan met de wedstrijd.

Sore-Made is de term die de scheidsrechter roept als de wedstrijd is afgelopen. Hierbij maakt de scheidrechter ook geen gebaar.